Giời leo (hay còn gọi là zona) là bệnh rất nhiều người gặp phải, không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống hàng ngày. 

Bệnh giời leo - Triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị giời leo

Trang chủ

Sống khỏe

Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Thị Huyền

Bác sĩ công tác tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI
Bác sĩ có thế mạnh khám và điều trị các bệnh lý da liễu- STIs- Thẩm mỹ nội khoa

Giời leo (hay còn gọi là zona) không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống hàng ngày. Khi bị giời leo, bạn cần thăm khám hoặc tư vấn với bác sĩ chuyên khoa Da liễu để được hướng dẫ chăm sóc và điều trị tại nhà. 
Để hiểu thêm về dấu hiệu bệnh, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả, BookingCare mời bạn tham khảo bài viết dưới đây.
<h2>Bệnh giời leo là gì?</h2>
Giời leo là bệnh thường gặp trong các bệnh lý về da liễu, bệnh do nhiễm virus, đây là chủng virus gây thủy đậu. Sau khi người bệnh khỏi thủy đậu, virus có khả năng tồn tại và khu trú nhiều năm trong các hạch thần kinh cảm giác cạnh cột sống dưới dạng tiềm tàng, khi hệ miễn dịch suy giảm nhất thời virus tái hoạt trở lại để gây bệnh giời leo (còn gọi là bệnh zona).
<h2>Đối tượng dễ mắc</h2>
Zona thần kinh hoặc có thể gọi là giời leo do virus Varicella zoster gây ra. Virus này cũng gây ra bệnh thủy đậu. Sau khi bị bệnh thủy đậu, virus có thể ẩn nhiều năm trong hạch của rễ sau dây thần kinh tủy sống, đến khi có điều kiện thuận lợi, nó sẽ gây ra bệnh Zona. Những người có nguy cơ cao mắc bệnh là: 
Người bị suy giảm miễn dịch do nhiễm các bệnh như HIV, ung thư, bệnh mạn tính...Bệnh nhân đang điều trị hóa chất, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch,...Người lớn tuổi.         
<h2>Triệu chứng khi bị giời leo</h2>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Tổn thương nằm ở 1 bên cơ thể với đặc điểm: mụn nước, bọng nước tập trung thành chùm, phân bố theo đường đi của dây thần kinh, vị trí hay gặp ở ngực, đầu mặt cổ, mông đùi. Bệnh chia làm 3 giai đoạn: GĐ1: Dấu hiệu sớm của bệnh là cảm giác đau, dị cảm. t vùng da trước khi xuất hiện tổn thương. </li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Bệnh nhân có thể bị nhức đầu, đau mình, sốt nhẹ.</li>
</ul>
GĐ 2: Sau vài 3 ngày thì những mụn nước  xuất hiện trên nền da màu đỏ,
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Mụn nước sẽ lan rộng tới một vùng da do dây thần kinh bị bệnh chi phối. Lúc đầu mụn nước trong, sau đó thành đục có mủ, lõm ở giữa. Khi mụn nước xuất hiện thì nóng sốt cũng giảm.</li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Mụn nước khô đi sau vài tuần lễ, để lại một lớp vảy tiết. Vảy bong sau vài tuần lễ. Da có thể để lại sẹo hoặc các dát tăng hoặc giảm sắc tố.Những cơn đau trên da có thể vẫn tồn tại kéo dài do di chứng sau zona.</li>
</ul>
Khi có những triệu chứng như kể trên, bạn cần thăm khám với bác sĩ Da liễu để được hướng dẫn cách chăm sóc và dùng thuốc tránh lây lan, tránh gây sẹo. 
<h2>Giời leo có nguy hiểm không?</h2>
Đau sau zona là một biến chứng thường gặp nhất sau mắc bệnh Zona. Đây là một hội chứng gây ra tình trạng đau dai dẳng ở khu vực từng bị phát ban trong hơn 90 ngày sau khi phát ban. Tình trạng này có thể kéo dài hàng tuần, hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm.
Tỷ lệ mắc hội chứng đau sau zona tăng dần theo tuổi. Theo nghiên cứu, tỷ lệ người bệnh mắc hội chứng đau sau zona (được định nghĩa là đau ít nhất 90 ngày được ghi nhận) tăng từ 5% ở những người dưới 60 tuổi lên 10% ở những người từ 60 đến 69 tuổi và lên 20% ở những người từ 80 tuổi trở lên.
Khi zona gây tổn thương dây thần kinh tam thoa ở mặt, mụn nước sẽ mọc ra trên mặt, trong miệng và mắt. Nếu mụn mọc gần mắt, bệnh nhân cần đi khám ở khoa mắt ngay vì nếu mắt mà bị nhiễm virus thì thị giác có thể bị mất.
Nếu tổn thương dây thần kinh số VII sẽ đau tai trong, cảm giác trên mặt tê liệt, vị giác giảm, mắt mờ, mỏi. Một biến chứng nguy hiểm là đau dây thần kinh sau zona, nhất là ở người cao tuổi. Các cơn đau này có khi kéo dài cả năm sau khi vết thương trên da đã lành.
<h2>Cách điều trị bệnh giời leo</h2>
Ngay sau khi xuất hiện dát đỏ và đau ngứa, dị cảm trên một vùng da nằm 1 bên của cơ thể , tại nhà: Người bệnh không nên sờ tay vào chỗ sưng, da bị giời leo rồi sờ vào vùng da khác, dễ lây lan.
vệ sinh sạch sẽ, không gãi, cạy nặn, tránh gây vỡ trợt mụn nước.
đến khám chuyên khoa da liễu sớm, tránh xuất hiện và giảm nguy cơ đau sau zona.   việc dùng thuốc phải theo đúng chỉ định của bác sĩ, dùng đúng liều điều trị ( thuốc kháng virus, tăng dẫn truyền thân kinh, giảm đau thần kinh…. ) Thông thường sau khoảng 10 ngày các tổn thương “giời leo” sẽ đỡ, các mụn nước xẹp dần. Nhưng nếu phát hiện muộn hay điều trị không đúng cách có thể dẫn tới đau sau zona, tổn thương để lại sẹo xấu trên da
<h2>Những sai lầm khi tự điều trị giời leo</h2>
Nhiều người cho rằng chữa bệnh giời leo bằng cách đắp đậu xanh, gạo nếp hoặc các loại thảo dược lên vùng da bị tổn thương giúp nhanh khỏi và chặn không cho lan ra xung quanh.
Tuy nhiên, làm  như vậy không chữa được bệnh mà còn tăng nguy cơ nhiễm trùng, gây loét, kích ứng da... Vì trong tuần lễ đầu, khi bệnh đang phát triển, có đắp gạo nếp đậu xanh hay bất cứ thứ gì lên vùng da bị bệnh thì không những bệnh không giảm mà còn làm cho chỗ bị bệnh bị bội nhiễm từ nước bọt của người nhai.
Không nên bôi các bài thuốc dân gian theo mách bảo vào vết giời leo, khiến vết thương bội nhiễm sẽ rất khó chữa và để lại sẹo mất thẩm mỹ.
Có trường hợp sau khi đắp khoảng 1 tuần lễ, bệnh sẽ khỏi nên càng làm cho mọi người tin tưởng vào cách trị này. Bởi vì sau 7 - 10 ngày, bệnh không điều trị cũng tự lui vì đây là bệnh do virus. 
<h2>Cách phòng bệnh</h2>
Như vắc xin thuỷ đậu, vắc xin giời leo thường được sử dụng như phương pháp phòng ngừa chứ không có chức năng điều trị cho người đang mắc bệnh. Nhưng vắc xin này có khả năng làm giảm thời gian, tính nghiêm trọng của căn bệnh và giảm nguy cơ đau thần kinh sau khi mắc virus zona. Vắc xin chứa virus sống, do đó không nên tiêm ngừa cho những ai bị suy giảm miễn dịch.
Ngoài tiêm vắc xin, một số lưu ý sau có thể giúp bạn tránh mắc bệnh giời leo:
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Không dùng chung dụng cụ ăn uống, đồ vật cá nhân với người nhiễm bệnh thuỷ đậu</li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Không tiếp xúc trực tiếp với các chất dịch từ cơ thể người nhiễm bệnh</li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1">Vệ sinh sạch sẽ các vật dụng gia đình mà người nhiễm bệnh từng sử dụng để hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm.</li>
</ul>
Ngoài ra, bạn cũng nên thực hiện lối sống lành mạnh, ăn theo chế độ đầy đủ chất dinh dưỡng và hạn chế căng thẳng. Những điều này giúp hệ miễn dịch của bạn khoẻ mạnh, ngăn ngừa hoạt tính của virus gây bệnh trong cơ thể.
Trên đây là nguyên nhân, triệu chứng và cách trị giời leo chúng ta nên biết để có thể nhận biết sớm dấu hiệu của bệnh, có cách phòng tránh cho gia đình và điều trị bệnh giời leo thích hợp. BookingCare các bạn luôn khỏe mạnh.