Rối loạn mỡ máu: cẩm nang toàn diện cho bệnh nhân và người nhà

Rối loạn mỡ máu là bệnh lý có tăng 3 thành phần mỡ gây hại là Cholesterol, LDL-C, Triglycerid và giảm thành phần có lợi cho cơ thể là HDL-C.

BookingCare là Nền tảng Y tế Chăm sóc sức khỏe toàn diện kết nối người dùng đến với dịch vụ y tế - chăm sóc sức khỏe chất lượng, hiệu quả, tin cậy với trên 100 bệnh viện, phòng khám uy tín, hơn 600 bác sĩ chuyên khoa giỏi và hàng nghìn dịch vụ y tế.
Rối loạn mỡ máu
Rối loạn mỡ máu là khi thành phần Cholesterol xấu tăng lên & thành phần tốt giảm xuống - Ảnh: Pixabay

Bài viết tổng hợp đầy đủ các vấn đề liên quan tới bệnh rối loạn mỡ máu, còn gọi là rối loạn lipid máu, hay bệnh máu nhiễm mỡ.

Với các thông tin từ cơ bản về bệnh, tới các thông tin chi tiết về cách phòng, điều trị, các bác sĩ giỏi về bệnh này.

Hy vọng giúp cho bệnh nhân và người nhà có thêm nguồn thông tin tham khảo hữu ích.

Bệnh rối loạn mỡ máu là gì

Cholesterol và Triglycerid máu là các thành phần chất béo ở trong máu. Chúng thường được gọi là các thành phần mỡ máu hay lipid máu.

Cholesterol và Triglyceride đưc mang đi trong máu nhờ kết hợp với một chất có tên là lipoprotein là HDL và LDL.

LDL Cholesterol

Cholesterol kết hợp với LDL gọi là LDL-C là dạng cholesterol khi dư thừa sẽ gây hại cho cơ thể. Chúng vận chuyển cholesterol vào trong máu, lắng đọng vào thành mạch máu và là yếu tố chủ chốt hình thành mảng xơ va động mạch.

HDL Cholresterol

Cholesterol kết hợp với HDL gọi là HDL-C là một dạng cholesterol có lợi cho cơ thể. HDL-C chống lại quá trình xơ m động mạch bằng cách mang cholesterol dư thừa ứ đọng từ trong thành mạch máu trở về gan.

Rối loạn mỡ máu là bệnh lý có tăng 3 thành phần mỡ gây hại là Cholesterol, LDL-C, Triglycerid và giảm thành phần có lợi cho cơ th là HDL-C.

Rối loạn mỡ máu tác nhân chính dẫn đến cao huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, xơ vữa động mạch...

Vì vậy khi xét nghiệm mỡ máu, 4 chỉ số quan trọng cần đưc quan tâm, đó là:

  • Cholesterol toàn phần
  • LDL-cholesterol (LDL-C)
  • HDL-Cholesterol (HDL-C)
  • Triglyceride.

Dấu hiệu của rối loạn mỡ máu

Hầu hết những người bị rối loạn mỡ máu đều hoàn toàn khỏe mạnh. Người bị rối loạn mỡ máu thường không có dấu hiệu gì báo trước. Cách tốt nhất để phát hiện ra bệnh là làm xét nghiệm máu.

Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt có thể phát hiện được bệnh nhờ một số dấu hiệu của lắng đọng cholesterol dưới da hay ở vùng quanh mi mắt.

Bảng giá trị bình thường khi xét nghiệm mỡ máu

Chỉ số

Giá trị bình thường (mmol/L)

Giá trị gây hại (mmol/L)

Cholesterol toàn phần

≤5,18 

≥6,2 

LDL-Cholesterol

2,1 - 3,9 

≥4,1 

HDL-Cholesterol

Nam: 0,9 - 1,4 

Nữ: 1,1 - 1,7 

≤0,9

Ghi chú: Giá trị bình thường theo nguồn "Các xét nghiệm thường qui áp dụng trong thực hành lâm sàng" (Pgs.Ts Nguyễn Đạt Anh - Chủ biên - Trang 94 & 640).

Nguyên nhân rối loạn mỡ máu

Nguyên nhân tăng Cholesterol máu

Ăn nhiều chất béo bão hòa là nguyên nhân chủ yếu gây tăng cholesterol máu. Các chất này có trong thức ăn có mỡ, sữa, các sản phẩm từ sữa, thịt mỡ, bơ, dầu dừa, dầu cọ, các thức ăn rán, các loại bánh qui, ga tô...

  • Ăn quá nhiều mỡ động vật.
  • Chế đ ăn dư tha năng lượng (béo phì).
  • Tăng Cholesterol gia đình (thiếu hụt thụ thể với LDL).
  • Rối loạn lipid máu kiểu hỗn hợp có tính chất gia đình.
  • Tăng Cholesterol máu do rối loạn hỗn hợp gen.
Ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo là nguyên nhân tăng cholesterol máu

Nguyên nhân gây tăng Triglycerid máu

  • Thừa cân, béo phì
  • Uống nhiều rượu bia
  • Ăn các thức ăn có chứa chất béo

Nguyên nhân gây tăng LDL-Cholesterol

  • Tăng Cholesterol có tính chất gia đình
  • Hội chứng thận hư
  • Bệnh lý gan
  • Tắc mật
  • Suy thận
  • Đái tháo đường
  • Tăng lipid máu

Nguyên nhân gây giảm HDL-C (thành phần mỡ máu có lợi)

  • Hút thuốc lá
  • Béo phì
  • ời vận động thể lực
  • Đái tháo đường không phụ thuộc insulin
  • Dùng thuốc chẹn bê ta giao cảm kéo dài
  • Rối loạn gen chuyển hoá HDL

Nguyên nhân rối loạn mỡ máu thứ phát

Khoảng dưới 10% các trường hợp rối loạn mỡ máu thứ phát do các nguyên nhân như:

  • Đái tháo đường
  • Hội chứng thận hư
  • Tăng urea máu
  • Suy giáp
  • Bệnh lý gan
  • Nghiện rượu
  • Uống thuốc tránh thai
  • Dùng thuốc chẹn bêta giao cảm, thuốc lợi tiểu

Khi nào cần kiểm tra mỡ máu

  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ kèm theo kiểm tra mỡ máu
  • Khi có chỉ định của bác sĩ
  • Những người có nguy cơ rối loạn mỡ máu (hút thuốc, uống rượu, bệnh tiểu đường, béo phì, tuổi trên 45...).

Tại sao cần điều trị rối loạn mỡ máu

Rối loạn mỡ máu là nguyên nhân chủ yếu của quá trình xơ vữa động mạch và dần dần làm hẹp các động mạch cung cấp máu cho tim và các cơ quan khác của cơ thể. Khi động mạch vành bị hẹp sẽ làm giảm dòng máu nuôi cơ tim gây ra cơn đau thắt ngực, thậm chí nhồi máu cơ tim.

Rối loạn mỡ máu là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh xơ vữa động mạch và bệnh động mạch vành. Vì vậy, điều trị rối loạn mỡ máu giúp mang lại nhiều lợi ích sau.

  • Tránh được các biến chứng tim mạch nguy hiểm như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy tim
  • Tránh các biến chứng như tai biến mạch máu não, hẹp động mạch ngoại biên
  • Tăng tuổi thọ
  • Tăng chất lượng cuộc sống
  • Giảm chi phí điều trị vì hạn chế được các tai biến nặng có thể xảy ra.

Điều trị rối loạn mỡ máu thế nào

Điều trị không dùng thuốc

  • Lối sống lành mạnh
  • Không hút thuốc lá
  • Hạn chếợu bia
  • Tránh ăn quá nhiều thức ăn có chứa nhiều Cholesterol (phủ tạng động vật, mỡ độngvật, trứng, bơ, sữa toàn phần...). Tăng cường ăn rau, chất xơ, nhiều cá, ít thịt, và ít muối, ăn nhiều hoa quả.
  • Tập luyện thể dục thể thao điều độ, hợp lý.
  • Giảm cân

Điều trị dùng thuốc

Sau khi thực hiện các biện pháp ăn kiêng, luyện tập và biện pháp điều trị không dùng thuốc mà kết quả không đạt mục tiêu thì cần phải dùng thuốc.

5 nhóm thuốc chủ yếu sau:

  1. Nhóm thuốc Statin ngăn chặn tổng hợp Cholesterol tại gan
  2. Thuốc gắn Acide mật (resin) tăng gắn Cholesterol với acide mật làm tăng đào thải Cholesterol qua đường mật
  3. Thuốc ức chế ly giải lipid làm giảm sự di chuyển của acid béo tự do từ các tổ chức mỡ, hạn chế gan tổng hợp cholesterol.
  4. Nhóm thuốc Fibrat tăng ly giải lipid ở ngoại biên và giảm sản xuất Triglycerid ở gan.
  5. Thuốc ức chế hấp thu Cholesterol một cách có chọn lọc ở ruột non.

Khám và điều trị rối loạn mỡ máu ở đâu

Khi có xét nghiệm và chẩn đoán rối loạn mỡ máu, bệnh nhân nên đi khám để được bác sĩ tư vấn, theo dõi và điều trị. Tùy vào mức độ của bệnh, Bác sĩ có thể áp dụng biện pháp điều trị không dùng thuốc hoặc có sử dụng thuốc.

Dưới đây là một số bác sĩ chuyên khoa Nội - Tim mạch uy tín, bệnh nhân đặt lịch khám tại đây.

Lưu ý

Trên đây chỉ là thông tin tham khảo, bạn đọc không nên tự ý sử dụng vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Bệnh nhân cần được bác sĩ thăm khám và chỉ định phương án điều trị phù hợp.

Xem video

Bệnh rối loại mỡ máu là gì?

  • Bài nói chuyện của PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn
  • Thời lượng: 3:03
  • Thực hiện: VTC14
 
 

Đặt khám dễ dàng cùng BookingCare

Sau đây là một số bác sĩ giỏi (hoặc đơn vị uy tín) chuyên Khám chữa máu nhiễm mỡ. Bệnh nhân có thể đặt lịch trước tại đây để đi khám và điều trị hiệu quả.

Đặt khám tư vấn với bác sĩ từ xa qua Video

Bác sĩ khám tư vấn bệnh tim mạch từ xa thông qua cuộc gọi có hình Video, bệnh nhân ở tại nhà gặp bác sĩ từ xa nhanh chóng, tiện lợi và hiệu quả.

Về nhóm tác giả cẩm nang

Đội ngũ xây dựng và phát triển nội dung Cẩm Nang

Thảo Hoàng

Phát triển Sản phẩm - 7 năm kinh nghiệm

Phương Nguyễn

Biên tập viên - 4 năm kinh nghiệm

Dung Phan

Sáng tạo nội dung - 2 năm kinh nghiệm

Chương Nguyễn

Sáng tạo nội dung - 6 năm kinh nghiệm

Ban cố vấn chuyên môn Y Khoa

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mai Hồng

Bác sĩ Chuyên khoa II Chuyên ngành Nội

Bác sĩ Nguyễn Dương Nhật Thi

Bác sĩ chuyên khoa Ngoại Chấn thương, chỉnh hình

Tiến sĩ, Bác sĩ Vũ Thái Hà

Bác sĩ Chuyên khoa Da liễu

Bài viết nội dung trên Cẩm Nang được tạo ra như thế nào

  • Bài viết đảm bảo 3 yếu tố cốt lõi thực tế - tin cậycó xác thực
  • Đi thực tế lấy trải nghiệm và tư liệu
  • Trao đổi tham vấn với Bác sĩ, bệnh viện, phòng khám
  • Tham khảo các nguồn tin cậy
  • Một bài viết là một tác phẩm của tập thể
Tìm hiểu thêm
Tài liệu tham khảo
1. dieutri.vn
2. Tài liệu hương dẫn Rối loạn mỡ máu - Pgs.Ts Nguyễn Quang Tuấn (Chủ biên)
3. vnexpress.net
Lưu ý khi sử dụng

Nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo, bệnh nhân không nên tự ý điều trị mà cần phải tham khảo thêm lời khuyên của bác sĩ. Chúng tôi không chịu trách nhiệm nào do việc áp dụng các thông tin trong các bài viết gây ra.

Đội ngũ BookingCare
Góp ý về bài viết

Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc và các nhà chuyên môn về nội dung bài viết này.

Xuất bản: 14/12/2016, Cập nhật lần cuối: 17/11/2020

© 2021 BookingCare.
Facebook/Youtube/pinterest/twitter/