
Bệnh zona thần kinh là bệnh không hiếm gặp trong xã hội, tuy nhiên nhiều người còn xem nhẹ hoặc nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng ngoài da khác. Do vậy, bài viết này giúp cung cấp thông tin để người đọc hiểu rõ hơn về bệnh zona, chữa trị thế nào, khi nào cần phải đến gặp bác sĩ hay zona thần kinh nên đi khám ở đâu.
Bệnh zona là một nhiễm trùng da cấp tính do Varicella zoster virus (VZV) gây nên. Virus VZV thuộc cùng một loại virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi đã bị bệnh thủy đậu, virus này nằm không hoạt động trong mô thần kinh gần tủy sống và não. Về sau, virus có thể kích hoạt lại gây bệnh zona thần kinh.
Biểu hiện đặc trưng của bệnh là các mụn nước mọc một bên cơ thể theo chiều dọc, từng đợt này nối tiếp đợt kia. Bệnh nhân cảm thấy đau như kim châm, đau nhoi nhói, ngứa và rát trên vùng da có mụn nước. Sau vài ngày, mụn nước lan rộng ra vùng da. Đau viêm dây thần kinh nhiều khi kéo dài cả sau khi tổn thương da đã lành.
Zona không đơn thuần là các tổn thương ngoài da mà có nguyên nhân gốc rễ từ virus trú ngụ tại mô thần kinh gần tủy sống và não.
Nói cách khác, zona thần kinh là bệnh giao thoa giữa da liễu và thần kinh, thuốc thang điều trị cũng phải cân bằng cả 2 vấn đề này.
Một số nhiễm trùng da do độc tố của côn trùng hoặc chất độc của cây sồi và cây dương có thể gây thương tổn và xuất hiện mụn nước, vì vậy cần phải chẩn đoán phân biệt với zona.
Zona thường xuất hiện ở một vùng cơ thể, thuộc vùng chi phối của một dây thần kinh cảm giác đơn độc hay viêm đầu mút của dây thần kinh ngoại biên. Còn nhiễm trùng da có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể khi có tiếp xúc với phấn côn trùng hay chân con giời (chân, tay, mặt, cổ, bụng…).
Zona thần kinh sau khi khỏi có thể gây sẹo, đổi màu da vùng da tổn thương và đau dây thần kinh sau zona, việc thăm khám và điều trị ngay từ đầu là cần thiết, đặc biệt là trong các trường hợp như:
Như đã nói ở trên, zona thần kinh là bệnh giao thoa giữa da liễu và thần kinh. Do vậy, điều trị zona cũng tùy thuộc vào tình trạng bệnh để cân nhắc nên khám chữa ở chuyên khoa nào cho phù hợp.
Thông thường, phát ban bệnh zona phát triển như là một vùng các mụn nước bao phủ xung quanh một bên ngực từ cột sống đến xương ức. Đôi khi bệnh zona phát ban xảy ra xung quanh một mắt hoặc trên một bên mặt. Những dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:
Như vậy, người bệnh nên đi khám da liễu khi có xuất hiện các biểu hiện ngoài da như kể trên. Đây là giai đoạn đầu và giữa của bệnh, điều trị ngay từ giai đoạn này không những giảm khả năng diễn tiến nặng, lan mụn nước rộng, hạn chế nhiễm trùng – sẹo, mà còn giảm nguy cơ bị đau dây thần kinh về sau.
Zona thường gây đau dây thần kinh sau khi mụn nước biến mất, tùy từng người sẽ có mức độ đau khác nhau, cơn đau cũng có thể tái phát lại về sau, đặc biệt ở người già và những người mắc bệnh ung thư, hệ thống miễn dịch kém. Tình trạng này thường được gọi là đau dây thần kinh sau zona, lúc này người bệnh cần gặp các bác sĩ nội thần kinh để được kiểm tra và chữa trị.
Xem thêm: Bác sĩ Chuyên khoa Thần kinh giỏi