BIRADS 3 có phải ung thư không? Bao lâu cần kiểm tra lại?

Bài viết tham khảo y khoa dành cho người có kết quả siêu âm/chụp X-quang tuyến vú BI-RADS 3

BI-RADS 3 có phải ung thư không. Đây là thắc mắc của rất nhiều phụ nữ khi nhận kết quả siêu âm hoặc chụp tuyến vú.

Hiểu đúng ý nghĩa BI-RADS 3 và thời gian tái khám phù hợp sẽ giúp bạn theo dõi sức khỏe hiệu quả, tránh lo lắng không cần thiết và không bỏ lỡ các mốc kiểm tra quan trọng.

1. BI-RADS 3 là gì?

BI-RADS là hệ thống chuẩn hóa cách đọc và báo cáo kết quả chẩn đoán hình ảnh tuyến vú, được xây dựng bởi Trường Đại học Điện quang Hoa Kỳ (American College of Radiology – ACR), một hội y khoa uy tín tại Hoa Kỳ. BI_RADS áp dụng cho nhũ ảnh, siêu âm vú và MRI vú.

Khi kết quả ghi BI-RADS 3, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh muốn nói tổn thương “có khả năng lành tính”, chưa đủ tiêu chuẩn khẳng định lành tính như BI-RADS 2, nhưng cũng chưa có dấu hiệu nghi ngờ cao như BI-RADS 4 hoặc 5.

Nói ngắn gọn: BI-RADS 3 thường không đồng nghĩa với ung thư. Theo hệ thống BI-RADS, nguy cơ ác tính của nhóm này ở mức thấp, khoảng dưới 2%. Tuy vậy, người bệnh vẫn cần tái khám đúng hẹn để theo dõi tổn thương có ổn định hay thay đổi theo thời gian.

2. Nguyên nhân thường gặp của tổn thương BI-RADS 3

BI-RADS 3 không phải là tên một bệnh cụ thể, mà là mức phân loại dựa trên hình ảnh học. Các tổn thương có thể được xếp nhóm này gồm nang vú có đặc điểm lành tính nhưng cần theo dõi, u xơ tuyến vú nhỏ, nốt đặc bờ đều, vùng bất đối xứng trên nhũ ảnh hoặc một số thay đổi mô tuyến vú chưa đủ bằng chứng để kết luận lành tính .

Một số yếu tố liên quan đến thay đổi tuyến vú gồm rối loạn nội tiết, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai, cho con bú, tiền mãn kinh, sử dụng hormone, viêm tuyến vú hoặc tiền sử có u xơ, nang vú. Phần lớn các thay đổi này là lành tính, nhưng cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ chẩn đoán hình ảnh.

3. Các triệu chứng thường gặp

Nhiều trường hợp BI-RADS 3 được phát hiện tình cờ khi siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh định kỳ, người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Một số người có thể sờ thấy khối nhỏ ở vú, đau tức vú theo chu kỳ kinh, cảm giác căng vú, hoặc phát hiện nốt bất thường khi tự khám.

Người bệnh nên đi khám sớm nếu có các dấu hiệu cảnh báo như khối u vú to nhanh, khối cứng chắc và ít di động, da vú co kéo hoặc sần như vỏ cam, núm vú tụt mới xuất hiện, chảy dịch máu ở đầu vú, hạch nách to, đau tăng dần hoặc tổn thương thay đổi nhanh so với lần kiểm tra trước.

4. Phương pháp xét nghiệm chẩn đoán

Để đánh giá tổn thương vú, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm vú, chụp nhũ ảnh, chụp MRI vú trong một số trường hợp đặc biệt, đồng thời thăm khám lâm sàng và khai thác yếu tố nguy cơ như tuổi, tiền sử gia đình mắc ung thư vú, mật độ mô vú, tiền sử sinh sản và dùng hormone.

Với BI-RADS 3, mục tiêu quan trọng là theo dõi sự ổn định của tổn thương. Nếu hình ảnh ổn định qua các lần kiểm tra, nguy cơ ung thư rất thấp và tổn thương có thể được hạ xuống nhóm lành tính (BI-RADS 2).

Nếu tổn thương lớn lên, thay đổi hình dạng, bờ không đều hoặc xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể chuyển phân loại lên BI-RADS 4 và chỉ định sinh thiết.

5. Phương pháp điều trị

BI-RADS 3 thường chưa cần điều trị đặc hiệu nếu không có triệu chứng đáng kể và hình ảnh phù hợp tổn thương lành tính. Hướng xử trí phổ biến là theo dõi định kỳ bằng cùng phương pháp chẩn đoán hình ảnh đã phát hiện tổn thương, ví dụ siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh.

Nếu người bệnh đau tức vú, bác sĩ có thể hướng dẫn thay đổi lối sống, dùng thuốc giảm đau phù hợp hoặc điều trị bệnh lý lành tính đi kèm. Phẫu thuật hoặc can thiệp thường không cần thiết, trừ khi khối u gây triệu chứng nhiều, tăng kích thước, ảnh hưởng thẩm mỹ, hoặc kết quả theo dõi/sinh thiết cho thấy cần xử trí thêm.

6. BI-RADS 3 bao lâu cần kiểm tra lại?

Thông thường, BI-RADS 3 cần kiểm tra lại sau 6 tháng. Nếu tổn thương ổn định, bác sĩ có thể tiếp tục theo dõi ở mốc 12 tháng và 24 tháng. Sau khoảng 2 năm ổn định, tổn thương thường được xem là lành tính và người bệnh có thể quay lại lịch tầm soát định kỳ tùy độ tuổi và nguy cơ cá nhân.

Người bệnh không nên bỏ qua lịch tái khám vì BI-RADS 3 tuy có nguy cơ thấp nhưng không phải bằng 0. Việc theo dõi đúng hẹn giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường, đồng thời tránh sinh thiết không cần thiết ở các tổn thương lành tính.

7. BI-RADS 3 có cần sinh thiết không?

Phần lớn trường hợp BI-RADS 3 không cần sinh thiết ngay. Sinh thiết thường được cân nhắc khi tổn thương tăng kích thước, thay đổi đặc điểm hình ảnh, có triệu chứng lâm sàng đáng lo ngại, người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao, hoặc bác sĩ chuyên khoa thấy cần làm rõ bản chất tổn thương.

Nếu người bệnh quá lo lắng, có tiền sử gia đình ung thư vú hoặc kết quả đọc phim chưa rõ ràng, có thể xin ý kiến bác sĩ chuyên khoa vú/ung bướu hoặc đọc lại phim tại cơ sở có kinh nghiệm về chẩn đoán hình ảnh tuyến vú. Quyết định sinh thiết nên dựa trên tổng hợp hình ảnh, khám lâm sàng và nguy cơ cá nhân, không chỉ dựa vào một dòng kết luận.

Lưu ý: Bài viết chỉ có mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp bởi bác sĩ.