Nang vú BI-RADS 3 có cần sinh thiết không?

Khi nhận kết quả nang vú BI-RADS 3, không ít chị em rơi vào trạng thái lo lắng vì chưa hiểu rõ ý nghĩa của kết luận này.

Liệu có cần sinh thiết ngay không? Hay chỉ cần theo dõi định kỳ? Hiểu đúng thông tin sẽ giúp bạn tránh những lo lắng không cần thiết và chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe tuyến vú.

1. Nang vú BI-RADS 3 là gì?

Nang vú là túi chứa dịch nằm trong mô tuyến vú. Phần lớn nang vú là lành tính, có thể gặp một hoặc nhiều nang ở một hay cả hai bên vú.

Trên siêu âm, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh sẽ mô tả đặc điểm nang: nang đơn thuần, nang phức tạp, thành nang, vách, dịch bên trong, tưới máu và các dấu hiệu đi kèm.

BI-RADS là hệ thống phân loại kết quả hình ảnh tuyến vú, giúp chuẩn hóa mức độ nghi ngờ và hướng xử trí. BI-RADS 3 có nghĩa là “khả năng lành tính cao”, nguy cơ ác tính thường dưới 2%, nhưng cần theo dõi ngắn hạn để chắc chắn tổn thương ổn định.

2. Nguyên nhân gây nang vú

Nguyên nhân chính xác không phải lúc nào cũng xác định được. Nang vú thường liên quan đến thay đổi nội tiết trong chu kỳ kinh nguyệt, đặc biệt ở phụ nữ tiền mãn kinh.

Một số yếu tố có thể làm nang xuất hiện hoặc gây căng đau gồm mô tuyến vú nhạy cảm với hormone, thay đổi estrogen, dùng liệu pháp hormone sau mãn kinh, hoặc tình trạng xơ nang tuyến vú.

Nang vú đơn thuần không đồng nghĩa với ung thư vú và thường không làm tăng nguy cơ ung thư, nhưng có thể khiến người bệnh lo lắng hoặc khó phân biệt với các khối bất thường khác khi tự khám.

3. Các triệu chứng thường gặp

Nhiều nang vú được phát hiện tình cờ khi siêu âm. Khi có triệu chứng, người bệnh có thể sờ thấy khối tròn hoặc bầu dục, mềm hoặc căng như túi nước, di động dưới da; đau tức vú, nhất là trước kỳ kinh; cảm giác căng nặng một vùng vú; đôi khi có tiết dịch núm vú màu trong, vàng nhạt hoặc nâu.

Cần đi khám sớm nếu khối to nhanh, đau nhiều, da vú đỏ/sần/co kéo, núm vú tụt mới xuất hiện, tiết dịch máu, sờ thấy hạch nách hoặc có tiền sử gia đình ung thư vú.

4. Phương pháp sinh thiết vú

Sinh thiết vú là thủ thuật lấy mẫu mô hoặc tế bào từ tổn thương nghi ngờ để làm giải phẫu bệnh. Các phương pháp thường dùng gồm chọc hút kim nhỏ, sinh thiết lõi kim dưới hướng dẫn siêu âm, sinh thiết dưới hướng dẫn nhũ ảnh/MRI, hoặc sinh thiết có hỗ trợ hút chân không.

Với nang chứa dịch đơn thuần, bác sĩ có thể chọc hút dịch nếu nang lớn, đau hoặc cần phân biệt với khối đặc. Với tổn thương có phần đặc, thành dày, vách bất thường, tăng sinh mạch, vi vôi hóa nghi ngờ hoặc được xếp BI-RADS 4 trở lên, sinh thiết thường được chỉ định để xác định bản chất.

5. Phương pháp điều trị nang vú

Nang vú đơn thuần, nhỏ và không gây khó chịu thường không cần điều trị, chỉ cần theo dõi theo hẹn. Nếu nang lớn, căng đau, bác sĩ có thể chọc hút dịch để giảm triệu chứng.

Người bệnh có thể dùng áo ngực nâng đỡ, chườm ấm/lạnh và thuốc giảm đau thông thường theo tư vấn bác sĩ. Phẫu thuật hoặc can thiệp loại bỏ nang rất hiếm khi cần, thường chỉ cân nhắc nếu nang tái phát nhiều lần, dịch lẫn máu, không xẹp sau hút, hoặc có dấu hiệu nghi ngờ trên hình ảnh/giải phẫu bệnh.

6. BI-RADS 3 có cần sinh thiết không?

Thông thường, nang vú BI-RADS 3 chưa cần sinh thiết ngay. Hướng xử trí phù hợp nhất thường là siêu âm hoặc chụp kiểm tra lại sau khoảng 6 tháng, sau đó theo dõi tiếp 12 và 24 tháng nếu tổn thương ổn định.

Nếu sau 2 năm không thay đổi, tổn thương có thể được đánh giá là lành tính. Tuy nhiên, sinh thiết có thể được cân nhắc nếu tổn thương tăng kích thước, thay đổi hình dạng, xuất hiện đặc điểm nghi ngờ, người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao, kết quả hình ảnh không thống nhất, hoặc lo lắng quá mức sau khi đã được tư vấn đầy đủ.

Người bệnh không nên tự yêu cầu mổ hoặc sinh thiết chỉ vì nghe “BI-RADS 3”, nhưng cũng không nên bỏ qua lịch tái khám.

7. Nên khám ở đâu?

Tại Hà Nội, người bệnh nên chọn cơ sở có chuyên khoa tuyến vú/ung bướu, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh có kinh nghiệm, có siêu âm vú, nhũ ảnh, sinh thiết dưới hướng dẫn hình ảnh và giải phẫu bệnh.

Có thể tham khảo Bệnh viện K, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Phụ sản Trung ương hoặc các bệnh viện đa khoa lớn có đơn vị tuyến vú.

Khi đi khám, nên mang theo toàn bộ phim, kết quả siêu âm/nhũ ảnh trước đó để bác sĩ so sánh sự thay đổi theo thời gian.

Tóm tắt cần nhớ: BI-RADS 3 nghĩa là khả năng lành tính cao, thường ưu tiên theo dõi định kỳ thay vì sinh thiết ngay. Sinh thiết cần đặt ra khi tổn thương thay đổi, có dấu hiệu nghi ngờ hoặc bác sĩ chuyên khoa đánh giá cần thiết.