Trào ngược dạ dày-thực quản dai dẳng nên đi khám ở đâu Hà Nội?

Bài viết tham khảo y khoa cho người bị ợ nóng, ợ chua, nóng rát sau xương ức hoặc trào ngược kéo dài

Tóm tắt: Trào ngược dạ dày - thực quản dai dẳng không nên chỉ tự mua thuốc uống kéo dài. Đa số trường hợp lành tính và có thể kiểm soát bằng thay đổi lối sống, thuốc giảm tiết acid và điều trị đúng nguyên nhân.

Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài nhiều tuần, tái phát thường xuyên, không đáp ứng thuốc, hoặc kèm nuốt nghẹn, sụt cân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu, đau ngực, người bệnh cần đi khám chuyên khoa Tiêu hóa để loại trừ viêm loét, hẹp thực quản, Barrett thực quản, bệnh tim mạch hoặc tổn thương ác tính đường tiêu hóa trên.

Phần 1. Giải thích về chuyên môn

1. Trào ngược dạ dày - thực quản là gì?

Trào ngược dạ dày - thực quản, thường gọi là GERD, là tình trạng dịch acid hoặc dịch trong dạ dày trào ngược lên thực quản, gây kích ứng niêm mạc thực quản. Triệu chứng điển hình là ợ nóng, nóng rát sau xương ức, ợ chua, vị chua/đắng trong miệng, đau tức vùng thượng vị, ho khan về đêm, khàn tiếng, cảm giác vướng họng hoặc buồn nôn.

Một người có thể thỉnh thoảng bị trào ngược sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, uống rượu bia hoặc nằm ngay sau ăn; nhưng khi triệu chứng xuất hiện nhiều lần mỗi tuần, kéo dài, ảnh hưởng ăn ngủ hoặc phải dùng thuốc thường xuyên, cần nghĩ đến bệnh trào ngược cần được đánh giá bài bản.

2. Vì sao trào ngược có thể dai dẳng?

Nguyên nhân thường gặp gồm cơ thắt thực quản dưới hoạt động kém, thoát vị hoành, béo bụng, ăn quá no, nằm ngay sau ăn, hút thuốc lá, rượu bia, cà phê, thức ăn cay béo, stress, mang thai hoặc dùng một số thuốc làm tăng trào ngược.

Một số người tưởng là “đau dạ dày” nhưng thực chất có viêm loét dạ dày - tá tràng, nhiễm H. pylori, rối loạn vận động thực quản, co thắt thực quản, bệnh túi mật hoặc bệnh tim mạch.

Vì vậy, khi trào ngược kéo dài, việc đi khám không chỉ để lấy thuốc mạnh hơn, mà còn để xác định đúng nguyên nhân và đánh giá biến chứng.

3. Triệu chứng thường gặp và dấu hiệu cảnh báo

Triệu chứng phổ biến gồm nóng rát sau xương ức, ợ chua sau ăn, khó chịu khi cúi người hoặc nằm, đầy bụng, buồn nôn, ho kéo dài về đêm, khàn giọng buổi sáng, cảm giác nghẹn hoặc vướng họng.

Cần đi khám sớm nếu có nuốt nghẹn, nuốt đau, nôn ói kéo dài, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu, sụt cân không chủ ý, chán ăn, đau ngực, khó thở, người trên 40-50 tuổi mới xuất hiện triệu chứng, hoặc có tiền sử gia đình ung thư đường tiêu hóa.

Đau ngực kiểu bóp nghẹt, lan lên hàm/tay trái, vã mồ hôi hoặc khó thở cần được xử trí như tình huống tim mạch khẩn cấp, không nên tự kết luận là trào ngược.

4. Phương pháp xét nghiệm chẩn đoán

Bác sĩ thường bắt đầu bằng khai thác triệu chứng, thời điểm xuất hiện, thuốc đã dùng, thói quen ăn uống, cân nặng, bệnh nền và dấu hiệu cảnh báo. Với người có triệu chứng điển hình nhưng không có dấu hiệu nguy hiểm, bác sĩ có thể cho điều trị thử bằng thuốc ức chế bơm proton (PPI) trong một thời gian phù hợp, kết hợp thay đổi lối sống. Nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng được chỉ định khi có dấu hiệu cảnh báo, triệu chứng dai dẳng không đáp ứng điều trị, nghi ngờ biến chứng, cần tìm viêm loét, hẹp thực quản, Barrett thực quản hoặc tổn thương nghi ngờ ung thư. Một số trường hợp cần đo pH-trở kháng thực quản 24 giờ, đo áp lực thực quản, xét nghiệm H. pylori, siêu âm ổ bụng, xét nghiệm máu hoặc điện tim nếu biểu hiện không điển hình.

5. Phương pháp điều trị

Điều trị trào ngược thường gồm ba lớp. Thứ nhất là thay đổi lối sống: giảm cân nếu thừa cân, ăn bữa nhỏ, tránh nằm trong 2-3 giờ sau ăn, kê cao đầu giường nếu trào ngược về đêm, hạn chế rượu bia, thuốc lá, cà phê, đồ cay béo và thức ăn kích hoạt triệu chứng. Thứ hai là thuốc: antacid, alginate, thuốc chẹn H2 hoặc PPI theo chỉ định; không nên tự dùng PPI kéo dài nhiều tháng mà không tái khám. Thứ ba là xử trí nguyên nhân/biến chứng: điều trị H. pylori nếu có chỉ định, điều trị viêm loét, theo dõi Barrett thực quản, nong hẹp thực quản hoặc cân nhắc can thiệp/phẫu thuật chống trào ngược ở nhóm chọn lọc, khi bệnh được xác định rõ và không đáp ứng điều trị chuẩn.

6. Khi nào nên đi khám tại cơ sở có nội soi và chuyên khoa sâu?

Người bệnh nên chọn cơ sở có chuyên khoa Tiêu hóa, bác sĩ nội soi, quy trình nội soi an toàn và khả năng sinh thiết - giải phẫu bệnh nếu có tổn thương. Nếu triệu chứng đơn giản, mới xuất hiện, có thể khám tiêu hóa thông thường. Nếu trào ngược kéo dài, dùng thuốc không đỡ, có dấu hiệu cảnh báo, nghi ngờ Barrett thực quản/ung thư thực quản - dạ dày, hoặc cần nội soi gây mê, nên đến bệnh viện có chuyên khoa tiêu hóa mạnh, ung bướu hoặc hệ thống nội soi hiện đại. Việc khám đúng nơi giúp tránh hai thái cực: hoặc chủ quan uống thuốc kéo dài, hoặc nội soi quá mức khi chưa cần thiết.

Phần 2. Trào ngược dai dẳng nên đi khám ở đâu tại Hà Nội?

Dưới đây là danh sách gợi ý theo các tiêu chí: uy tín thương hiệu bệnh viện, thế mạnh chuyên khoa tiêu hóa/ung bướu, đội ngũ bác sĩ, trang thiết bị nội soi và khả năng chẩn đoán - điều trị khi phát hiện tổn thương. Danh sách mang tính tham khảo; người bệnh nên gọi trước để xác nhận lịch khám, chi phí, yêu cầu nhịn ăn và dịch vụ nội soi nếu cần.