Bệnh rối loạn lưỡng cực là gì và cách đi khám điều trị hiệu quả

Sản phẩm của BookingCare
Nhóm tác giả: Thảo Hoàng,
Product Manager (Quản lý Sản phầm) tại BookingCare Hơn 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Y tế
Phương Nguyễn,
Content Writer (Sáng tạo nội dung) Hơn 5 năm kinh nghiệm biên tập nội dung về Y tế, Chăm sóc sức khỏe
Dung Phan
Content Writer Hơn 2 năm kinh nghiệm sáng tạo nội dung trong lĩnh vực y tế
Xuất bản: 18/07/2017, Cập nhật lần cuối: 04/07/2022
Người kiểm duyệt: Chương Nguyễn
Thành viên sáng lập BookingCare 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Y tế sức khoẻ
Cố vấn y khoa: Pgs.Ts. Nguyễn Mai Hồng,
Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai Gần 40 năm kinh nghiệm về Chuyên khoa Nội, Nội Cơ xương khớp
Bác sĩ Nguyễn Dương Nhật Thi,
Hiện là Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương, chỉnh hình, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức Hơn 5 năm kinh nghiệm khám và điều trị Ngoại khoa
Ts.Bs. Vũ Thái Hà
Trưởng khoa Khoa nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tế bào gốc - BV Da liễu Trung ương Gần 20 năm kinh nghiệm khám và điều trị

Rối loạn lưỡng cực - đôi khi được gọi là rối loạn hưng - trầm cảm có liên quan với thay đổi tâm trạng phạm vi từ mức thấp của trầm cảm đến mức cao của hưng cảm

BookingCare là Nền tảng Y tế chăm sóc sức khỏe toàn diện hàng đầu Việt Nam kết nối người dùng với trên 150 bệnh viện - phòng khám uy tín, hơn 1,000 bác sĩ chuyên khoa giỏi và hàng nghìn dịch vụ, sản phẩm y tế chất lượng cao.
Rối loạn cảm xúc
Người mắc rối loạn lưỡng cực thay đổi hưng - trầm cảm thất thường (Ảnh minh họa: pixabay.com)

Rối loạn lưỡng cực là một trong những bệnh rối loạn tâm thần thường gặp. Bệnh đặc trưng bởi hai trạng thái cảm xúc trái ngược nhau là trầm cảm và hưng cảm. 

Ngoài những yếu tố di truyền, nội tiết tố thì  yếu tố môi trường sống như căng thẳng, lạm dụng, tổn thất hoặc trải nghiệm đau thương đáng kể khác có thể đóng một vai trò trong rối loạn lưỡng cực.

Để bạn đọc hiểu hơn về bệnh rối loạn lưỡng cực và có những thông tin chính xác nhất, BookingCare đã trực tiếp trao đổi cùng bác sĩ chuyên khoa Tâm thần - Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu, hiện đang là Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Mai Hương về những vấn đề người bệnh thường thắc mắc. 

THÔNG TIN TIẾN SĨ, BÁC SĨ TRẦN THỊ HỒNG THU

  • Bác sĩ Chuyên khoa Tâm thần
  • Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (từ 2016 - nay)
  • Nguyên Trưởng khoa Lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (2012 - 2016)
  • Nguyên là bác sĩ điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội (1993 - 1999)
TS.BS Trần Thị Hồng Thu - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương

Định nghĩa về rối loạn lưỡng cực 

Rối loạn lưỡng cực - đôi khi được gọi là rối loạn hưng - trầm cảm có liên quan với thay đổi tâm trạng phạm vi từ mức thấp của trầm cảm đến mức cao của hưng cảm.

Khi trở nên chán nản, có thể cảm thấy buồn hoặc tuyệt vọng và mất hứng thú, niềm vui trong hầu hết các hoạt động. Khi tâm trạng thay đổi theo một hướng khác, có thể cảm thấy phấn khích và tràn đầy năng lượng. Thay đổi tâm trạng có thể xảy ra chỉ một vài lần một năm, hoặc thường xuyên nhiều lần trong ngày.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi và ở cả hai giới nam và nữ. Tỉ lệ rối loạn lưỡng cực chiếm 1% dân số, tuổi khởi phát thường thấp hơn rối loạn trầm cảm chủ yếu.

Phân loại rối loạn cảm xúc lưỡng cực

Có 2 loại rối loạn lưỡng cực:

Rối loạn lưỡng cực I: có hội chứng hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ xen kẽ với những giai đoạn rối loạn trầm cảm.

Rối loạn lưỡng cực II: có các cơn hưng cảm nhẹ, thoáng qua phối hợp với những gia đoạn rối loạn trầm cảm chủ yếu. Rối loạn cảm xúc lưỡng cực II có những đặc trưng sau:

  • Bệnh khởi phát muộn.
  • Bệnh phát triển chậm với các giai đoạn lui bệnh ngắn.
  • Có tỷ lệ lạm dụng chất cao.
  • Mất khả năng lao động nghề nghiệp.
  • Mối quan hệ với gia đình vẫn tốt.
  • Cảm xúc vẫn ổn định, đặc biệt là trong gia đoạn trầm cảm.

Một số dấu hiệu nhận biết bệnh rối loạn lưỡng cực

 Trong một khoảng thời gian nhất định, người bệnh cảm thấy rất vui, tràn đầy năng lượng và có thể làm mọi việc. Người đó có thể không muốn nghỉ ngơi trong thời gian này. Cảm xúc đó được gọi là “hưng cảm”.

Trong một khoảng thời gian khác, người mắc bệnh lại cảm thấy rất buồn và thất vọng. Người đó không muốn làm mọi việc trong thời gian này. Cảm xúc đó được gọi là “trầm cảm”.

Một số dấu hiệu khác của cảm xúc “hưng cảm”:

  • Cảm thấy rất hưng phấn.
  • Suy nghĩ và nói rất nhanh mà người khác không theo kịp suy nghĩ của bạn.
  • Không cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi.
  • Cảm thấy mình rất mạnh mẽ và quan trọng.
  • Gặp rắc rối trong những việc đòi hỏi sự tập trung.
  • Nghiện rượu và ma túy.

Một số dấu hiệu khác của cảm xúc “trầm cảm”:

  • Không có hứng thú với mọi thứ mà bạn đã từng rất thích trước kia, kể cả quan hệ tình dục.
  • Rất dễ mặc cảm và khóc dù không có lí do gì.
  • Cảm giác chậm chạp, không ngủ được hoặc cáu gắt.
  • Cảm thấy tồi tệ hoặc tội lỗi.
  • Thay đổi cảm giác thèm ăn, thay đổi cân nặng ngoài ý muốn.
  • Khó nhớ lại mọi thứ, khó tập trung hoặc đưa ra quyết định.
  • Đau đầu, đau lưng hoặc rối loạn chuyển hóa.
  • Khó ngủ hoặc muốn ngủ mọi lúc mọi nơi.
  • Nghĩ đến cái chết và tự tử. 

Nguyên nhân dẫn đến chứng rối loạn lưỡng cực

Thay đổi tâm trạng có thể xảy ra vài lần một năm, hoặc thường xuyên nhiều lần trong ngày (Ảnh minh họa: pixabay.com)

Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực là không rõ, nhưng một số yếu tố được bác sĩ Trần Thị Hồng Thu đưa ra có vai trò làm phát sinh hoặc kích hoạt cơn lưỡng cực:

  • Khác biệt sinh học: những người có rối loạn lưỡng cực xuất hiện có những thay đổi vật lý trong bộ não của họ.
  • Dẫn truyền thần kinh: sự mất cân bằng tự nhiên các hóa chất trong não được gọi là chất dẫn truyền thần kinh có vẻ như đóng một vai trò quan trọng trong rối loạn lưỡng cực và rối loạn tâm trạng khác.
  • Nội tiết tố: mất cân bằng nội tiết tố có thể tham gia trong việc gây ra hoặc gây ra rối loạn lưỡng cực.
  • Do di truyền: rối loạn lưỡng cực phổ biến hơn ở những người có anh chị em hoặc cha mẹ đã có bệnh.
  • Môi trường: môi trường căng thẳng, lạm dụng, tổn thất hoặc trải nghiệm đau thương đáng kể khác có thể đóng một vai trò trong rối loạn lưỡng cực.

Các yếu tố nguy cơ

  • Có người thân như cha mẹ hoặc anh, chị, em ruột đã mắc rối loạn lưỡng cực.
  • Các giai đoạn căng thẳng tâm lý cao độ.
  • Lạm dụng ma túy hoặc lạm dụng rượu.
  • Cuộc sống thay đổi lớn, chẳng hạn người thân qua đời.

Chẩn đoán và phương pháp điều trị

Chẩn đoán

Để chẩn đoán rối loạn lưỡng cực cần phải được bác sĩ thăm khám,thông qua phỏng vấn, trắc nghiệm, khai thác bệnh sử và các xét nghiệm liên quan. Để có bằng chứng khách quan, bác sĩ còn phỏng vấn gia đình, bạn bè người bệnh. Đôi khi các pha hưng cảm bị bỏ sót dẫn đến chỉ chẩn đoán là trầm cảm đơn thuần.

Điều trị

Các triệu chứng của bệnh có thể kiểm soát được nhờ điều trị bằng cả thuốc men và các trị liệu tâm lý.

Tâm lý trị liệu

Các buổi tư vấn cùng bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ tâm lí có thể giúp bạn giải tỏa các vấn đề về căng thẳng, vấn đề gia đình và các mối quan hệ.
Trị liệu tâm lý bao gồm các trị liệu cảm xúc, hành vi, nhân cách và các rối loạn tâm thần khác bằng các buổi tâm lý cá nhân của các bác sỹ chuyên khoa tâm thần.

Sử dụng thuốc

Rối loạn lưỡng cực được điều trị bằng thuốc để ngăn chặn sự thay đổi cảm xúc. Chất ổn định cảm xúc trong thuốc được sử dụng để cân bằng cảm xúc khi cảm xúc lên cao hoặc xuống thấp. Thuốc chống trầm cảm có thể giúp giảm các triệu chứng của trầm cảm như mệt mỏi, chán nản.

Các thuốc điều trị rối loạn lưỡng cực không có tác dụng ngay tức thì, nhưng bạn có thể bắt đầu thấy ổn định về cảm xúc sau một vài tuần.

Điều trị rối loạn lưỡng cực ở đâu

Hiện nay có một số địa chỉ điều trị các bệnh rối loạn tâm lí uy tín, trong đó có điều trị rối loạn lưỡng cực bao gồm:

Viện sức khỏe tâm thần Quốc gia - Bệnh viện Bạch Mai

  • Địa chỉ: 78, Giải Phóng, Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội
  • Điện thoại: 024. 38522087 - 024. 35765344

Phòng khám số 1 - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

  • Địa chỉ: Số 1 Tôn Thất Tùng - Hà Nội

Khoa Tâm thần kinh - Bệnh viện Lão khoa Trung ương

  • Địa chỉ: 1A Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội
  • Điện thoại: 0243.5764558, máy lẻ 315.

Bác sĩ khám, tư vấn từ xa 

Bên cạnh việc đi khám ở các bệnh viện, cơ sở y tế chuyên khoa Tâm thần, thì người bệnh có thể chọn khám với bác sĩ từ xa thông qua cuộc gọi có hình Video. 

Bệnh nhân ở ngay tại ngôi nhà của mình, gặp bác sĩ từ xa thông qua cuộc gọi có hình Video trực tuyến. Nhanh chóng, thuận tiện, tiết kiệm và hiệu quả.

Nội dung bài viết trên đây được tham khảo ý kiến chuyên môn của Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Thị Hồng Thu - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương.

 
 

Đặt khám dễ dàng cùng BookingCare

Sau đây là một số bác sĩ giỏi (hoặc đơn vị uy tín) chuyên Khám và điều trị bệnh tâm thần. Bệnh nhân có thể đặt lịch trước tại đây để đi khám và điều trị hiệu quả.

Đặt khám tư vấn với bác sĩ từ xa qua Video

Bác sĩ sức khỏe tâm thần (trầm cảm, mất ngủ, rối loạn giấc ngủ, rối loạn cảm xúc...) khám và tư vấn các vấn đề sức khỏe tâm lý, tâm thần từ xa qua Video mà không cần phải đến bệnh viện.

Tài liệu tham khảo
1. Sách: Học viện quân y - Tâm thần học và tâm lý học y học - Nxb Quân đội nhân dân - trang 150
2. http://www.dieutri.vn/tamthan/11-4-2015/s6880/roi-loan-luong-cuc.htm
Lưu ý khi sử dụng

Nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo, bệnh nhân không nên tự ý điều trị mà cần phải tham khảo thêm lời khuyên của bác sĩ. Chúng tôi không chịu trách nhiệm nào do việc áp dụng các thông tin trong các bài viết gây ra.

Đội ngũ BookingCare
Góp ý về bài viết

Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc và các nhà chuyên môn về nội dung bài viết này.

Danh mục cẩm nang

© 2022 BookingCare.
Facebook/Youtube/