Thuốc trị mụn: Dùng sao cho đúng và những vấn đề thường gặp

Sản phẩm của BookingCare
Nhóm tác giả: Thảo Hoàng,
Product Manager (Quản lý Sản phầm) tại BookingCare Hơn 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Y tế
Phương Nguyễn,
Content Writer (Sáng tạo nội dung) Hơn 5 năm kinh nghiệm biên tập nội dung về Y tế, Chăm sóc sức khỏe
Dung Phan
Content Writer Hơn 2 năm kinh nghiệm sáng tạo nội dung trong lĩnh vực y tế
Xuất bản: 08/10/2020, Cập nhật lần cuối: 10/12/2020
Người kiểm duyệt: Chương Nguyễn
Thành viên sáng lập BookingCare 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Y tế sức khoẻ
Cố vấn y khoa: Pgs.Ts. Nguyễn Mai Hồng,
Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai Gần 40 năm kinh nghiệm về Chuyên khoa Nội, Nội Cơ xương khớp
Bác sĩ Nguyễn Dương Nhật Thi,
Hiện là Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương, chỉnh hình, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức Hơn 5 năm kinh nghiệm khám và điều trị Ngoại khoa
Ts.Bs. Vũ Thái Hà
Trưởng khoa Khoa nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tế bào gốc - BV Da liễu Trung ương Gần 20 năm kinh nghiệm khám và điều trị

Mỗi người có làn da khác nhau, vì vậy việc sử dụng thuốc trị mụn cần có sự tư vấn của bác sĩ Da liễu. Sử dụng thuốc trị mụn không đúng cách có thể gây ra kích ứng và nhiều tác dụng phụ.

BookingCare là Nền tảng Y tế chăm sóc sức khỏe toàn diện hàng đầu Việt Nam kết nối người dùng với trên 150 bệnh viện - phòng khám uy tín, hơn 1,000 bác sĩ chuyên khoa giỏi và hàng nghìn dịch vụ, sản phẩm y tế chất lượng cao.
Thuốc trị mụn trứng cá
Thuốc trị mụn không nên dùng bừa bãi - Ảnh: Pixabay

Mụn là nỗi ám ảnh của rất nhiều người hiện nay. Vì vậy, vấn đề sử dụng thuốc trị mụn rất được quan tâm. Tuy nhiên, nhiều người tự ý sử dụng thuốc trị mụn mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ Da liễu khiến mụn không được cải thiện, thậm chí có thể nghiêm trọng hơn.

Các dạng thuốc trị mụn

Thuốc trị mụn được chia thành 2 dạng chính, bao gồm:

Thuốc điều trị toàn thân: Gồm các loại thuốc uống sử dụng trong thời gian dài với những trường hợp mụn nặng (Kháng sinh loại uống, isotretinoin). Tuy nhiên, những loại thuốc này có thể gây tác dụng phụ và cần có chỉ định của bác sĩ khi sử dụng. 

Thuốc uống trị mụn chỉ nên sử dụng khi mụn quá nặng, không điều trị được bằng thuốc bôi. Thời gian uống thuốc không nên kéo dài quá 3 tháng.

Thuốc điều trị tại chỗ: Gồm các loại thuốc bôi, có thể chỉ chứa một hoạt chất với một tác động chuyên biệt nào đó (Thuốc bôi chứa lưu huỳnh, benzoyl peroxyd hoặc retinoid).

Thuốc bôi chứa lưu huỳnh: Tác dụng giảm nhờn, sát trùng. Các loại thuốc này không quá phổ biến do lưu huỳnh có mùi khó chịu.

  • Thuốc bôi chứa benzoyl peroxyd: Làm tiêu nhân mụn, diệt vi khuẩn nhưng cần tránh nắng khi sử dụng và dễ gây kích ứng.
  • Thuốc bôi chứa retinoid (Dẫn chất của vitamin A dạng acid): Trị mụn, làm mờ vết thâm và vết chân chim. Tác dụng mạnh hơn retinoid là tretinoin - đẩy nhân mụn và ngăn ngừa phát sinh mụn mới.
  • Thuốc chứa Salicylic Acid: Có thể hòa tan trong dầu giúp làm sạch từ sâu bên trong lỗ chân lông, tiêu diệt vi khuẩn, loại bỏ dầu thừa, kháng viêm và kháng khuẩn.
  • Thuốc chứa Azelaic acid: Ngăn ngừa sự xâm nhập của vi khuẩn gây mụn trứng cá, bạt sừng, tẩy da chết, giảm việc tăng sắc tố da.

Tác dụng của thuốc trị mụn

Tùy vào tình trạng mụn đang ở mức nào, loại mụn gì mà bác sĩ sẽ tư vấn cho bệnh nhân các loại thuốc điều trị mụn phù hợp. Thuốc trị mụn có vai trò:

  • Giảm tiết dầu thừa trên da, hạn chế tăng bã nhờn là nguyên nhân gây mụn
  • Kiểm soát quá trình hình thành lớp sừng trên da
  • Tiêu diệt, ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập và sinh sôi trong lỗ chân lông
  • Kháng viêm, chống nhiễm trùng 
  • Gom cồi, đẩy nhân mụn ra ngoài

Một số loại thuốc trị mụn phổ biến hiện nay

Thuốc trị mụn Klenzit-C

Klenzit-C là loại thuốc dạng gel bôi ngoài da để điều trị mụn trứng cá.

Thuốc trị mụn Klenzit C
Klenzit-C gel dùng để bôi ngoài da - Ảnh: Thuốc tiện lợi 

Đối tượng sử dụng

  • Trẻ nhỏ: Thuốc chưa được xác định an toàn và hiệu quả của phối hợp Adapalcne và Clindamycin cho bệnh nhân dưới 12 tuổi. Vì vậy, chỉ nên dùng thuốc cho trẻ 12 tuổi trở lên
  • Người lớn: Dùng thuốc bôi trực tiếp lên da tại những vùng có nhiều mụn, nốt sẵn và mụn mủ dạng vừa và nhẹ. Sau khi làm sạch da và lau khô, bôi một lớp mỏng Klenzit-C, mỗi ngày 1 lần vào buổi tối. Lưu ý không tự ý sử dụng Klenzit-C chung với các loại thuốc bôi có thể gây kích ứng khác.
  • Người cao tuổi: Tương tự với trẻ nhỏ dưới 12 tuổi, Klenzit-C gel không nên sử dụng cho người trên 65 tuổi do chưa xác định được mức độ an toàn và hiệu quả. Thuốc nên sử dụng cho độ tuổi từ 12-30.

Chống chỉ định Klenzit-C

  • Bệnh nhân có tiền sử mẫn cảm với Clndamycin, Lincomycin, Adapalene hay bất kỳ thành phần nào của thuốc.
  • Bệnh nhân có tiền sử viêm ruột khu vực hay viêm ruột kết có loét hoặc tiền sử viêm ruột kết có liên quan tới kháng sinh.
  • Phụ nữ có thai hoặc đang con bú.

Tác dụng phụ

Trong quá trình sử dụng, Klenzit-C có thể gây ra một số tác dụng phụ như:

  • Da khô, tróc vảy, nổi ban đỏ, ngứa và rát bỏng da
  • Kích ứng, đau rát, bỏng nắng và nổi mụn

Tác dụng phụ thường xảy ra trong giai đoạn đầu sử dụng, hay gặp nhất trong tháng điều trị đầu tiên, giảm dần về sau.

Lưu ý khi sử dụng Klenzit-C

  • Chỉ bôi ngoài da
  • Tránh để thuốc chạm vào mắt, môi, góc mũi và niêm mạc
  • Hạn chế tiếp xúc với ánh sáng sau khi sử dụng
  • Có thể gây kích ứng khi dùng đồng thời với các chế phẩm khác như xà phòng y tế, chất tẩy rửa, mỹ phẩm
  • Ngưng dùng thuốc khi có dấu hiệu bất thường hoặc dị ứng với bất kì thành phần nào của thuốc
  • Không bôi thuốc lên vết thương hở, vùng da bỏng hoặc bị eczema
  • Tránh tiếp xúc với tia tử ngoại

Thuốc trị mụn Differin

Differin hay còn gọi là Adapalene được chỉ định sử dụng để điều trị trứng cá có nhân, sần và mủ ở các vùng như mặt, lưng, ngực.

Thuốc trị mụn differin
Differin là loại thuốc trị mụn thường thấy - Ảnh: Vinmec 

Hướng dẫn sử dụng

Dùng thuốc mỗi ngày 1 lần lên vùng da bị mụn trứng cá. Nên dùng vào buổi tối trước khi đi ngủ,  sau khi da được làm sạch là lau khô. Khi sử dụng, nên lưu ý:

  • Rửa sạch tay và vùng da chuẩn bị dùng thuốc bằng sửa rửa mặt hoặc sữa tắm dịu nhẹ, không bọt
  • Dùng tay thoa một lớp mỏng trên da
  • Thoa thuốc điều đặn theo liều lượng bác sĩ khuyên dùng vì dùng quá liều có thể dẫn đến tác dụng phụ như da đỏ, bong tróc, đau rát

Lưu ý khi sử dụng Differin

  • Chống chỉ định cho các bệnh nhân dị ứng với bất cứ thành phần nào của thuốc.
  • Tránh để thuốc tiếp xúc trực tiếp với mắt, miệng hoặc hốc mũi, niêm mạc, nếu có cần rửa sạch ngay bằng nước ấm.
  • Không bôi thuốc lên trên vết thương hở, vùng da bị trầy hoặc eczema.
  • Không nên dùng cho bệnh nhân bị mụn trứng cá nặng.
  • Không sử dụng cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.
  • Trong một vài tuần đầu tiên, tình trạng trứng cá có thể nặng thêm do thuốc tác động vào sâu bên trong. Bệnh nhân có thể mất 8-12 tuần để thấy được tác dụng của thuốc.

Thuốc trị mụn Erylik

Erylik là thuốc bôi ngoài da trị mụn kết hợp tretinoin và erythromycin. Erylik là thuốc trị mụn trứng cá tình trạng vừa và nhẹ. Thuốc chống chỉ định sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú.

  • Tretinoin có tác dụng đẩy mụn, ngăn ngừa sự hình thành các thành phần của mụn trứng cá, ngăn ngừa sự tiến triển của các thành phần viêm.
  • Erythromycin là một dạng kháng sinh có tác dụng kháng viêm, giảm vi khuẩn.
Thuốc trị mụn erylik
Thuốc Erylik điều trị mụn dạng vừa và nhẹ - Ảnh: Nhà thuốc An Khang 

Hướng dẫn sử dụng

  • Rửa sạch da và lau khô tay và vùng da sử dụng thuốc. Bôi một lớp thuốc mỏng lên vùng da cần điều trị mụn trứng cá.
  • Tránh bôi lên mắt, mí mắt, môi, trong mũi

  • Rửa lại tay sạch sẽ sau khi bôi thuốc
  • Lưu ý khi sử dụng cùng với nhiều loại thuốc khác thì cần tìm hiểu thật kỹ để tránh bị kích ứng
  • Tránh ánh nắng hoặc chiếu đèn UV vì có thể gây kích ứng

Tác dụng phụ

  • Kích ứng
  • Nóng rát
  • Cảm giác kim châm nhẹ
  • Đau rát, bong tróc
  • Ban đỏ

Khi nhận thấy tác dụng phụ của thuốc, nên ngừng sử dụng thuốc hoặc sử dụng giãn cách ra.

Thuốc trị mụn Isotretinoin

Isotretinoin đường uống được chỉ định sử dụng trong các trường hợp mụn trứng cá nặng, điều trị bằng các phương pháp khác không thấy được hiệu quả.

Isotretinoin thuộc nhóm thuốc retinoid, hoạt động bằng cách giảm tiết dầu trên mặt, giảm bã nhờn gây ra mụn.

Isotretinoin là loại thuốc duy nhất tác động lên tất cả các cơ chế bệnh sinh của trứng cá.

Tuy nhiên, Isotretinoin có nhiều tác dụng phụ nên việc sử dụng nên tuyệt đối tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ Da liễu.

Xem thêm bài viết:

Isotretinoin
Isotretinoin dùng để điều trị mụn trứng cá nặng nhưng có nhiều tác dụng phụ - Ảnh: hellobacsi 

Tác dụng phụ

  • Phản ứng dị ứng: Khó thở, phát ban, sưng mặt, môi, lưỡi, họng
  • Trầm cảm, chán nản, khó tập trung, tâm lý thất thường, gặp các vấn đề về giấc ngủ, ảo giác, suy nghĩ muốn làm tổn thương tới bản thân
  • Tê, yếu các chi ở một bên cơ thể
  • Mờ mắt, đau mắt, nôn mửa, đau đầu nghiêm trọng
  • Động kinh
  • Các vấn đề về rung tai, thính giác
  • Đau dạ dày, chán ăn, nước tiểu sẫm màu, phân màu sét, vàng da, vàng mắt
  • Tiêu chảy, đi ngoài ra máu
  • Co cứng hoặc đau nhức xương khớp
  • Khô môi, miệng, mũi hoặc da

Lưu ý khi sử dụng Isotretinoin

Các đối tượng không nên sử dụng Isotretinoin:

  • Dị ứng với isotretinoin, vitamin A hoặc bất kì thành phần nào của thuốc
  • Bệnh nhân hoặc người thân trong gia đình có tiểu sử bệnh trầm cảm, bệnh tâm thần, tiểu đường, hen suyễn, loãng xương, xương giòn, rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch hoặc bệnh gan, thừa cân, nghiện rượu,...
  • Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú

Một số lưu ý khi sử dụng thuốc:

  • Hạn chế tối đa tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong quá trình điều trị
  • Không nên mang kính áp tròng trong quá trình sử dụng thuốc vì isotretinoin làm khô mắt
  • Cẩn thận khi lái xe hoặc hoạt động trong bóng tối do isotretinoin có thể ảnh hưởng  đột ngột đến tầm nhìn trong bóng tối
  • Không tẩy lông, điều trị sẹo bằng laser trong và sau 6 tháng sử dụng isotretinoin
  • Không tự ý sử dụng isotretinoin mà cần tuân thủ tuyệt đối theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ

Lưu ý cần biết khi dùng thuốc trị mụn

Trong quá trình sử dụng thuốc chấm mụn hay thuốc uống trị mụn, bệnh nhân có thể gặp phải một số tình trạng lạ do không phù hợp, kích ứng hoặc dùng sai liều lượng thuốc.

Việc điều trị mụn cần phải kiên trì, không nên vội vàng, nôn nóng, dùng sai liều lượng khiến da trở nên mỏng, yếu, dễ kích ứng và tình trạng mụn nghiêm trọng hơn.

Mỗi người có một làn da và tình trạng mụn có thể khác nhau. Vì vậy, việc tự ý mua thuốc và điều trị theo kinh nghiệm của người khác hoặc tự tìm hiểu, không có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa Da liễu chưa chắc mang lại hiệu quả tốt cho làn da.

Việc sử dụng thuốc, đặc biệt là viên uống trị mụn cần có sự chỉ định của bác sĩ. Bệnh nhân nên thăm khám trước với bác sĩ để nắm được tình trạng làn da và tư vấn loại thuốc điều trị phù hợp.

Tư vấn với Bác sĩ Da liễu từ xa qua Video

Để việc điều trị mụn tại nhà đạt được hiệu quả tốt, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến của bác sĩ Da liễu từ xa. Các bác sĩ sẽ xem xét tình trạng và tư vấn phương hướng điều trị phù hợp với mỗi bệnh nhân.

Tư vấn với bác sĩ Da liễu từ xa giúp bệnh nhân không mất nhiều thời gian di chuyển, đồng thời vẫn được thăm khám và điều trị hiệu quả với các bác sĩ giỏi, giảm thiểu nguy cơ kích ứng và tác dụng phụ do tự ý sử dụng thuốc điều trị mụn.

BookingCare - Nền tảng y tế chăm sóc sức khỏe toàn diện hiện đang hỗ trợ bệnh nhân kết nối với các bác sĩ Da liễu từ xa qua Video, trong đó đều là bác sĩ giỏi, đã và đang công tác tại các bệnh viện, phòng khám uy tín như Bệnh viện Da liễu Trung ương,...

 
 

Đặt khám dễ dàng cùng BookingCare

Sau đây là một số bác sĩ giỏi (hoặc đơn vị uy tín) chuyên Khám chữa bệnh da liễu . Bệnh nhân có thể đặt lịch trước tại đây để đi khám và điều trị hiệu quả.

Đặt khám tư vấn với bác sĩ từ xa qua Video

Bác sĩ DA LIỄU khám từ xa thông qua cuộc gọi Video có hình, kết nối bác sĩ trực tiếp với bệnh nhân mà không cần đến bệnh viện.

Tài liệu tham khảo
1. https://www.dieutri.vn/e/erylik
2. https://www.vinmec.com/vi/thong-tin-duoc/su-dung-thuoc-toan/tim-hieu-ve-thuoc-dieu-tri-mun-trung-ca-adapalene-differin/
3. https://medlatec.vn/tin-tuc/cac-loai-thuoc-tri-mun-va-nhung-van-de-khi-su-dung-s195-n19776
Lưu ý khi sử dụng

Nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo, bệnh nhân không nên tự ý điều trị mà cần phải tham khảo thêm lời khuyên của bác sĩ. Chúng tôi không chịu trách nhiệm nào do việc áp dụng các thông tin trong các bài viết gây ra.

Đội ngũ BookingCare
Góp ý về bài viết

Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc và các nhà chuyên môn về nội dung bài viết này.

© 2022 BookingCare.
Facebook/Youtube/