Mất ngủ - Từ nguyên nhân tới cách điều trị

Tổng hợp những thông tin liên quan đến bệnh mất ngủ: triệu chứng, nguyên nhân, ảnh hưởng, cách điều trị và khám ở đâu tốt.

BookingCare là nền tảng đặt lịch khám bệnh đem đến giải pháp giúp cho việc khám bệnh trở nên thuận tiện, dễ dàng, chính xác, hiệu quả (với hơn 70 bệnh viện, hơn 400 bác sĩ chuyên khoa giỏi).
Bạn có thể đặt lịch khám ở cuối bài viết (đặt lịch miễn phí)

"Ăn được ngủ được là tiên
Không ăn không ngủ, mất tiền thêm lo".

Mất ngủ là gì?

Giấc ngủ tốt đảm bảo hai yếu tố thời lượng và chất lượng. Người lớn cần giấc ngủ sâu trung bình 7-8 tiếng, trẻ em thì ngủ nhiều hơn, càng cao tuổi thì ngủ ít hơn. Ngủ ngon giấc sau một đêm thì sáng sớm hôm sau sức khỏe hồi phục bình thường. Giấc ngủ tốt đảm bảo sức khỏe tốt cho cả thể chất và tinh thần.

Một trong những tình trạng hay gặp nhất của mất ngủ là khó đi vào giấc ngủ hoặc giấc ngủ không kéo dài (hoặc cả hai). Mất ngủ ảnh hưởng tới việc phục hồi sức khỏe, tâm trạng, hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.

Hơn 1/3 số người lớn đã từng trải qua mất ngủ tại một thời điểm nào đó. Trong khi đó từ 10 đến 15% người bị mất ngủ lâu dài.

Mất ngủ ảnh hưởng đến tâm lý, tình cảm, chất lượng cuộc sống và hiệu suất làm việc.

Thời gian ngủ phù hợp với từng nhóm lứa tuổi (Ảnh minh họa)

Biểu hiện - Triệu chứng của mất ngủ

  • Khó đi vào giấc ngủ
  • Tỉnh giấc nửa đêm
  • Ngủ không đủ giấc
  • Thức dậy quá sớm
  • Mất ngủ thoáng qua
  • Mất ngủ một hai ngày
  • Mất ngủ một hai tuần
  • Mất ngủ lâu ngày một vài tháng
  • Cảm thấy không được nghỉ ngơi sau khi ngủ một đêm.
  • Chất lượng giấc ngủ không đảm bảo

Nguyên nhân mất ngủ

Mất ngủ do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó có thể phân loại với từng nguyên nhân cụ thể như sau:

50% là nguyên nhân tâm lý, tinh thần:

  • Căng thẳng
  • Lo lắng
  • Trầm cảm

30% do nếp sống, môi trường:

  • Thay đổi môi trường hoặc lịch trình làm việc
  • Thói quen ngủ không giờ giấc
  • Ăn quá nhiều muộn vào buổi tối
  • Phòng ngủ, giường ngủ, đèn ngủ không phù hợp
  • Áp lực công việc
  • Chơi game, xem nhiều phim ảnh, làm nhiều trên máy tính
  • Ô nhiễm môi trường, ăn uống

10% do chất kích thích hoặc sử dụng thuốc:

  • Sử dụng chất kích thích như Caffeine, nicotine và rượu
  • Thuốc chữa bệnh trầm cảm, cao huyết áp, dị ứng, các loại corticoid
  • Thuốc giảm đau, chống nghẹt mũi, giảm béo phì

10% bệnh của cơ thể:

  • Dị ứng, sụt sịt, ho hen
  • Sưng đau khớp
  • Bệnh parkinson, Alzheimer
  • Hội chứng chân không yên
  • Trào ngược dạ dày thực quản
  • Ngưng thở khi ngủ
  • Gốc tự do tấn công hệ thần kinh

Ai dễ bị mất ngủ

  • Phụ nữ thay đổi nội tiết trong chu kỳ kinh nguyệt và trong thời kỳ mãn kinh.
  • Người già trên 60, mất ngủ tăng theo tuổi.
  • Người có vấn đề rối loạn sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực.
  • Các sự kiện căng thẳng có thể gây ra mất ngủ tạm thời hoặc lâu dài.
  • Làm việc vào ban đêm hay thường xuyên thay đổi ca làm tăng nguy cơ mất ngủ.
  • Đi du lịch xa, ở nhiều múi giờ có thể gây ra chứng mất ngủ.

Hậu quả của mất ngủ

Nếu không ngủ đủ giấc nó có thể dẫn đến những hậu quả như:

  • Ban ngày mệt mỏi và buồn ngủ
  • Kém tập trung khi làm việc
  • Bực tức, cáu kỉnh
  • Da dẻ kém hồng hào
  • Mắt quầng thâm, kém linh hoạt
  • Đau nhức đầu, chóng mặt
  • Suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ
  • Sức khỏe suy giảm
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường
  • Giảm sức đề kháng của cơ thể

Làm gì để có giấc ngủ ngon

  • Giữ giờ giấc đi ngủ điều độ, kể cả ngày nghỉ cuối tuần
  • Hãy ra khỏi giường khi không ngủ
  • Tránh cố gắng để ngủ gượng ép khi chưa buồn ngủ
  • Giường ngủ và phòng ngủ chỉ để ngủ
  • Thư giãn, nghỉ ngơi giảm căng thẳng
  • Tránh hoặc hạn chế những giấc ngủ ngắn ban ngày
  • Giữ phòng ngủ thoáng mát, vệ sinh
  • Tập thể dục và hoạt động thể chất
  • Tránh hoặc hạn chế uống cà phê, rượu và thuốc lá
  • Tránh bữa ăn lớn và đồ uống trước khi đi ngủ
  • Nếu dùng thuốc thường xuyên, trao đổi với bác sĩ để hiểu về tác dụng thuốc đối với giấc ngủ
  • Nếu bị đau, có thể sử dụng biện pháp giảm đau để ngủ ngon giấc.

Phương pháp điều trị

Hành vi liệu pháp

  • Giáo dục về thói quen ngủ tốt: thói quen ngủ dậy thúc đẩy giấc ngủ tốt.
  • Kỹ thuật thư giãn: tiến bộ cơ bắp thư giãn, phản hồi sinh học và các bài tập thở là những cách để giảm bớt sự lo lắng khi đi ngủ. Những chiến lược này giúp kiểm soát hơi thở, nhịp tim, cơ bắp căng thẳng và tâm trạng.
  • Liệu pháp nhận thức: điều này liên quan đến việc thay thế những lo lắng về việc không ngủ với những suy nghĩ tích cực.
  • Kích thích kiểm soát: điều này có nghĩa giới hạn thời gian tỉnh dậy trên giường và kết hợp giường chỉ với giấc ngủ và tình dục.
  • Hạn chế ngủ: điều trị này làm giảm thời gian ở trên giường, gây thiếu ngủ một phần, làm cho thêm mệt mỏi trong đêm tiếp theo. Một khi giấc ngủ đã được cải thiện, thời gian trên giường đang dần tăng lên.
  • Ánh sáng trị liệu: nếu rơi vào giấc ngủ quá sớm và sau đó thức dậy quá sớm, có thể sử dụng ánh sáng để đẩy lùi đồng hồ nội bộ. Trong thời gian ánh sáng bên ngoài vào buổi tối, đi ra ngoài trong 30 phút hoặc lấy ánh sáng thông qua một hộp đèn y tế.

Điều trị bằng thuốc tây y

Sử dụng thuốc để ức chế thần kinh trung ương. Thuốc Tây y phù hợp và có hiệu quả với bệnh nhân bị mất ngủ cấp tính, trong thời gian ngắn.

Điều trị bằng thuốc đông y

Dùng đông y hiệu quả với bệnh nhân bị mất ngủ lâu dài. Ví dụ trà hoa cúc có tác dụng an thần rất tốt và có thể sử dụng để chữa mất ngủ hiệu quả. Sử dụng mật ong trước khi đi ngủ cũng rất tốt cho giấc ngủ. Các thực phẩm khác như hạt sen, sữa cũng rất tốt cho giấc ngủ.

Chữa mất ngủ không dùng thuốc

  • Thiền, Yoga, tập hít vào, thở ra rất hiệu nghiệm trong điều trị mất ngủ
  • Bấm huyệt, vật lý trị liệu, dưỡng sinh

Mất ngủ đi khám ở đâu

Mất ngủ là triệu chứng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Để điều trị mất ngủ, bệnh nhân nên đi khám với bác sĩ chuyên khoa để chẩn đoán nguyên nhân gây chứng mất ngủ. Có thể cân nhắc đi khám với bác sĩ chuyên khoa thần kinh, chuyên khoa tâm thần, bác sĩ đông y hoặc chuyên gia tâm lý... tùy thuộc vào các triệu chứng, biểu hiện khác kèm theo.

Xem thêm: Bác sĩ chuyên khoa thần kinh giỏi

Xem thêm

Video - Mất ngủ: Câu chuyện nhỏ, hậu quả lớn

  • Thực hiện: VTV2
  • Chương trình: Chất lượng cuộc sống
  • Thời lượng: 43:10
  • Khách mời: GS Lê Đức Hinh

Đặt lịch khám bệnh dễ dàng cùng BookingCare

Sau đây là một số bác sĩ giỏi (hoặc đơn vị uy tín) chuyên Khám chữa mất ngủ. Bệnh nhân có thể đặt lịch trước tại đây để đi khám và điều trị hiệu quả.

đang tải ...

Mục lục
Nội dung chính