Bệnh mạch vành và phương pháp điều trị

Tổng hợp những thông tin về bệnh mạch vành, từ triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị, dự phòng, khám ở đâu tốt đến khám với bác sĩ nào.

BookingCare là nền tảng đặt lịch khám bệnh đem đến giải pháp giúp cho việc khám bệnh trở nên thuận tiện, dễ dàng, chính xác, hiệu quả (với hơn 70 bệnh viện, hơn 400 bác sĩ chuyên khoa giỏi).
Động mạch vành tim - Ảnh minh họa: Internet
Bạn có thể đặt lịch khám ở cuối bài viết (đặt lịch miễn phí)

Bệnh mạch vành là gì?

Oxy được cung cấp tới cơ tim qua hệ thống động mạch vành, hệ thống này bao phủ quanh quả tim. Khi bị động mạch vành, dòng máu tới động mạch giảm sút. Khi đó, cơ tim không nhận đủ oxy và triệu chứng đau ngực xuất hiện (đau thắt ngực).

Cơn đau thắt ngực thường xảy ra khi bệnh nhân gắng sức và giảm đi khi bệnh nhân được nghỉ ngơi gọi là "đau thắt ngực ổn định".

Nếu các mảng xơ vữa trong động mạch vành bị nứt, vỡ ra thì cơn đau thắt ngực có thể xuất hiện cả khi nghỉ ngơi gọi là "đau thắt ngực không ổn định".

Nếu mảng xơ vữa bị nứt, vỡ ra có thể gây tắc mạch đột ngột hay tạo thành cục huyết khối gây tắc mạch, làm động mạch bị tắc hoàn toàn. Khi đó, các tế bào cơ tim bị thiếu oxy đột ngột gây nhồi máu cơ tim.

Các triệu chứng

  • Cơn đau thắt ngực là một trong các dấu hiệu hay gặp nhất.
  • Đau giữa ngực, sau xương ức hay vùng trước tim.
  • Đau có thể lan lên cổ, ra hàm, ra cánh tay, thường gặp nhất là lan ra bên trái, đôi khi đau ở vùng thượng vị.
  • Cảm giác bó chặt, thắt nghẹt, đè ép.
  • Đôi khi chỉ là cảm giác khó chịu trong ngực
  • Có trường hợp lan ra sau lưng, vùng cột sống
Tắc động mạch vành, vùng cơ tim bị thiếu máu và oxy gây đau thắt ngực

Các dấu hiệu của bệnh động mạch vành

Cơn đau thắt ngực ổn định

Đau thắt ngực ổn định có thể tiến triển rất chậm và thầm lặng mà không có biểu hiện gì. Thường thì hẹp động mạch vành trên trên 75% đường kính lòng mạch mới gây ra các triệu chứng lâm sàng (thường là cơn đau). Cũng có khi biểu hiện nặng ngay từ đầu bằng các cơn đau thắt ngực, thậm chí nhồi máu cơ tim. Cảm giác đau như bị đè nặng, bị bó ngực, có thể lan lên tay, sau lưng, quai hàm, nôn, đau ngực, vã mồ hôi, khó thở. Đau ngực xảy ra và có thể phối hợp với một hoặc nhiều triệu chứng trên. Cơn đau thắt ngực điển hình được mô ta như sau:

Vị trí

Thường ở sau xương ức và là một vùng (chứ không phải một điểm),đau có thể lan lên cổ, vai, tay, hàm, thượng vị, sau lưng. Hay gặp hơn cả là hướng lan lên vai trái rồi lan xuống mặt trong tay trái, có khi xuống tận ngón tay 4,5.

Hoàn cảnh xuất hiện

Thường xuất hiện khi gắng sức, xúc cảm mạnh, gặp lạnh, sau bữa ăn hoặc hút nhiều thuốc lá. Một số trường hợp cơn đau thắt ngực có thể xuất hiện về đêm, khi thay đổi tư thế, khi kèm theo nhịp nhanh.

Mức độ đau và các triệu chứng kèm theo

Hầu hết bệnh nhân mô tả cơ đau thắt ngực như thắt lại, nghẹt, rát, bị đè nặng trước ngực và đôi khi cảm giác buốt giá. Một số trường hợp khó thở, mệt lả, đau đầu, buồn nôn, và mồ hôi...

Thời gian cơn đau

Thường khoảng vài phút, có thể dài hơn nhưng không quá 30 phút. Những cơn đau dài dưới 1 phút thì nên tìm nguyên nhân khác ngoài tim.

Phân loại đau thắt ngực ổn định (một dạng bệnh lý động mạch vành)

ĐộĐặc điểmChú thích
INhững hoạt động thể lực bình thường không gây đau thắt ngựcĐau thắt ngực chỉ xuất hiện khi hoạt động thể lực rất mạnh
IIHạn chế hoạt động thể lực bình thườngĐau thắt ngực chỉ xuất hiện khi leo cao > 1 tầng gác thông thường bằng cầu thang hoặc đi bộ dài hơn 2 dãy nhà
IIIHạn chế đáng kể hoạt động thể lực thông thườngĐau thắt ngực khi đi bộ dài từ 1-2 dãy nhà hoặc leo cao 1 tầng gác
IVCác hoạt động thể lực bình thường đều gây thắt ngựcĐau thắt ngực khi làm việc nhẹ, khi gắng sức nhẹ.

Hội chứng động mạch vành cấp

Cơn đau thắt ngực không ổn định

Cơn đau thắt ngực kéo dài hơn bình thường hoặc xuất hiện khi nghỉ ngơi. Cơn đau thắt ngực không ổn đinh có thể tự hết nhưng nguy cơ dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Nhồi máu cơ tim

Do tắc hoàn toàn một nhánh động mạch vành, gây hoại tử một vùng cơ tim. Nhồi máu cơ tim biểu hiện bằng cơn đau thắt ngực xuất hiện khi nghỉ ngơi, cơn đau kéo dài hơn và dữ dội hơn. Thường kèm theo cảm giác lo lắng, khó thở, vã mồ hôi. Nhồi máu cơ tim gây hậu quả rất nghiêm trọng nếu không được điều trị sớm bệnh nhân bị mất một phần cơ tim của mình.

Suy tim

Suy tim là một biểu hiện muộn của bệnh động mạch vành. Suy tim có thể xuất hiện sau khi bị nhồi máu cơ tim nặng hoặc các bệnh lý tim mạch khác làm cơ tim bị yếu dần đi.

Nguyên nhân bệnh mạch vành

Bệnh động mạch vành do sự lắng đọng các chất béo như cholesterol dọc thành mạch vành gọi là mảng xơ vữa. Sự dày lên do lắng đọng các chất béo gây hẹp lòng mạch máu, thậm chí gây tắc hoàn toàn động mạch vành. Do vậy, lượng máu cung cấp cho cơ tim bị thiếu hụt khi đó cơ tim không nhận đủ oxy gây triệu chứng đau thắt ngực.

Các yếu tố nguy cơ bệnh mạch vành

  • Tuổi cao (nam trên 50 và nữ trên 55 tuổi)
  • Giới tính (nam cao hơn nữ trên 2 lần)
  • Yếu tố gia đình
  • Chủng tộc
  • Hút thuốc lá
  • Béo phì
  • Lười vận động
  • Tăng huyết áp
  • Rối loạn mỡ máu
  • Bệnh Tiểu đường
  • Stress...

Xét nghiệm chẩn đoán

  • Điện tâm đồ (ECG)
  • Holter điện tâm đồ (ghi điện tim 24 giờ)
  • Siêu âm tim
  • Nghiệm pháp gắng sức
  • Chụp mạch vành
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT)
  • Chụp cộng hưởng từ MRI
Chụp cắt lớp vi tính đa dãy chẩn đoán bệnh mạch vành 

Phương pháp điều trị

Có 3 phương pháp điều trị chính là:

Điều trị Nội khoa

Điều trị bằng thuốc đối với bệnh nhân hẹp động mạch vành dưới 75% hoặc ở vị trí không quan trọng, chưa có chỉ định can thiệp hoặc bệnh nhân sau can thiệp mạch vành. Tuy nhiên, phương pháp nội khoa giảm được triệu chứng nhưng không giải quyết được nguyên nhân hẹp động mạch vành.

Điều trị ngoại khoa

Nếu tổn thương phức tạp, không can thể can thiệp được thì có chỉ định phẫu thuật cầu nối động mạch vành (phẫu thuật chủ vành).

Tim mạch can thiệp

Nong bóng hoặc đặt stent mạch vành. Can thiệp động mạch vành qua da là phương pháp không phải mổ nhưng giải quyết được triệu chứng và cả nguyên nhân hẹp lòng động mạch vành.

Dự phòng

  • Bỏ hút thuốc lá
  • Ăn nhạt, không ăn mỡ và lục phủ ngũ tạng, hạn chế trứng, sữa, đồ ngọt
  • Không uống nhiều rượu, bia
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Giảm béo phì
  • Tránh căng thẳng.

Làm gì nếu bị đau ngực

Vùng cơ tim được cung cấp máu bởi nhánh động mạch vành bị tắc sẽ nhanh chóng bị phá hủy. Nếu động mạch được mở thông vài giờ sau khi bị tắc, độ rộng của vùng nhồi máu sẽ được hạn chế. Nhồi máu cơ tim có thể gây chết người trong những giờ đầu tiên.

Tốt nhất nên gọi số cấp cứu 115 và đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

Video: Đau ngực: Cẩn thận bị bệnh động mạch vành

  • Bài nói chuyện với GS Đỗ Doãn Lợi
  • Thực hiện: VTC - Sống khỏe mỗi ngày
  • Thời lượng: 08:01

Đặt lịch khám bệnh dễ dàng cùng BookingCare

Sau đây là một số bác sĩ giỏi (hoặc đơn vị uy tín) chuyên Khám chữa bệnh mạch vành. Bệnh nhân có thể đặt lịch trước tại đây để đi khám và điều trị hiệu quả.

đang tải ...

Mục lục
Nội dung chính